O svetnji
Pećka patrijaršija predstavlja jedno od najznačajnijih duhovnih, istorijskih i kulturnih središta srpskog naroda. Smeštena je u podnožju Prokletija, na ulazu u Rugovsku klisuru, nedaleko od Peći, uz reku Pećku Bistricu. Ovaj manastirski kompleks vekovima je bio sedište srpskih arhiepiskopa i patrijaraha i smatra se kolevkom duhovnog života Srpske pravoslavne crkve. Zbog svog izuzetnog značaja, od 2006. godine nalazi se na UNESCO Listi svetske kulturne baštine kao deo srednjovekovnih spomenika na Kosovu i Metohiji.
Najstariji deo kompleksa čini Crkva Svetih Apostola, koju je sredinom XIII veka podigao arhiepiskop Arsenije I, naslednik Svetog Save, kada je sedište Srpske arhiepiskopije iz Žiče preneto u Peć radi veće bezbednosti. Tokom XIV veka kompleks je proširen izgradnjom Crkve Svetog Dimitrija, Crkve Presvete Bogorodice Odigitrije i Crkve Svetog Nikole, koje su povezane zajedničkom priprataom, čime je nastala jedinstvena arhitektonska celina kakva ne postoji nigde drugde u srpskoj srednjovekovnoj arhitekturi.
Godine 1346., kada je kralj Stefan Dušan proglašen za cara, Srpska arhiepiskopija uzdignuta je na rang patrijaršije, a Peć postaje zvanično sedište Srpske patrijaršije. Od tada pa tokom narednih vekova ovde su stolovali srpski patrijarsi, donosile se najvažnije crkvene odluke i čuvala bogata riznica rukopisa, ikona i liturgijskih predmeta. Pećka patrijaršija bila je ne samo verski, već i kulturni i politički centar srednjovekovne Srbije.
Nakon pada Srpske despotovine pod osmansku vlast, Patrijaršija je privremeno izgubila svoju samostalnost. Obnovljena je 1557. godine, kada je za patrijarha postavljen Makarije Sokolović. U tom periodu obnovljen je veliki broj manastira i crkava, razvijena je prepisivačka delatnost, a Pećka patrijaršija ponovo postaje duhovni oslonac srpskog naroda pod osmanskom vlašću. Njena jurisdikcija tada se prostirala na ogromnom prostoru Balkana, obuhvatajući brojne eparhije od Ohrida do Budima.
Tokom svoje istorije kompleks je više puta stradao usled ratova i političkih previranja, ali je uvek obnavljan. Posebnu umetničku vrednost predstavljaju freske nastajale od XIII do XVI veka, koje svedoče o razvoju srpskog srednjovekovnog slikarstva kroz više epoha. U manastiru se nalaze grobovi brojnih srpskih arhiepiskopa i patrijaraha, zbog čega Pećka patrijaršija ima poseban značaj kao mesto sećanja na poglavare Srpske pravoslavne crkve.
Danas je Pećka patrijaršija aktivan ženski manastir i jedno od najvažnijih pravoslavnih svetilišta srpskog naroda. Pored izuzetne arhitektonske i umetničke vrednosti, ona predstavlja simbol kontinuiteta Srpske pravoslavne crkve i srpske duhovnosti kroz više od sedam vekova. Zbog svoje istorijske, verske i kulturne važnosti ubraja se među najznačajnije spomenike srednjovekovne Srbije i nezaobilazna je destinacija za sve koji žele da upoznaju srpsku istoriju i kulturnu baštinu.
Najstariji deo kompleksa čini Crkva Svetih Apostola, koju je sredinom XIII veka podigao arhiepiskop Arsenije I, naslednik Svetog Save, kada je sedište Srpske arhiepiskopije iz Žiče preneto u Peć radi veće bezbednosti. Tokom XIV veka kompleks je proširen izgradnjom Crkve Svetog Dimitrija, Crkve Presvete Bogorodice Odigitrije i Crkve Svetog Nikole, koje su povezane zajedničkom priprataom, čime je nastala jedinstvena arhitektonska celina kakva ne postoji nigde drugde u srpskoj srednjovekovnoj arhitekturi.
Godine 1346., kada je kralj Stefan Dušan proglašen za cara, Srpska arhiepiskopija uzdignuta je na rang patrijaršije, a Peć postaje zvanično sedište Srpske patrijaršije. Od tada pa tokom narednih vekova ovde su stolovali srpski patrijarsi, donosile se najvažnije crkvene odluke i čuvala bogata riznica rukopisa, ikona i liturgijskih predmeta. Pećka patrijaršija bila je ne samo verski, već i kulturni i politički centar srednjovekovne Srbije.
Nakon pada Srpske despotovine pod osmansku vlast, Patrijaršija je privremeno izgubila svoju samostalnost. Obnovljena je 1557. godine, kada je za patrijarha postavljen Makarije Sokolović. U tom periodu obnovljen je veliki broj manastira i crkava, razvijena je prepisivačka delatnost, a Pećka patrijaršija ponovo postaje duhovni oslonac srpskog naroda pod osmanskom vlašću. Njena jurisdikcija tada se prostirala na ogromnom prostoru Balkana, obuhvatajući brojne eparhije od Ohrida do Budima.
Tokom svoje istorije kompleks je više puta stradao usled ratova i političkih previranja, ali je uvek obnavljan. Posebnu umetničku vrednost predstavljaju freske nastajale od XIII do XVI veka, koje svedoče o razvoju srpskog srednjovekovnog slikarstva kroz više epoha. U manastiru se nalaze grobovi brojnih srpskih arhiepiskopa i patrijaraha, zbog čega Pećka patrijaršija ima poseban značaj kao mesto sećanja na poglavare Srpske pravoslavne crkve.
Danas je Pećka patrijaršija aktivan ženski manastir i jedno od najvažnijih pravoslavnih svetilišta srpskog naroda. Pored izuzetne arhitektonske i umetničke vrednosti, ona predstavlja simbol kontinuiteta Srpske pravoslavne crkve i srpske duhovnosti kroz više od sedam vekova. Zbog svoje istorijske, verske i kulturne važnosti ubraja se među najznačajnije spomenike srednjovekovne Srbije i nezaobilazna je destinacija za sve koji žele da upoznaju srpsku istoriju i kulturnu baštinu.
Zanimljivost
Prve crkve u kompleksu podignute su tokom XIII veka za vreme arhiepiskopa Arsena I, naslednika Svetog Save. Tokom narednih vekova kompleks je proširivan, a 1346. godine, kada je Srpska arhiepiskopija uzdignuta na rang patrijaršije, Pećka Patrijaršija postala je zvanično sedište srpskih patrijaraha.
Ovde su ustoličavani srpski patrijarsi i čuvane brojne dragocenosti srpske crkvene istorije. Kompleks čine četiri međusobno povezane crkve sa izuzetnim freskama iz XIII, XIV i XVI veka.
Ovde su ustoličavani srpski patrijarsi i čuvane brojne dragocenosti srpske crkvene istorije. Kompleks čine četiri međusobno povezane crkve sa izuzetnim freskama iz XIII, XIV i XVI veka.
Galerija fotografija
×
![]()